Luật Thủ đô và sự chuyển động của mô hình hành chính phục vụ ở Hà Nội

Trong dòng chảy ấy, mô hình hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đang trở thành một minh chứng rõ nét cho việc vận dụng sáng tạo tinh thần của Luật Thủ đô (sửa đổi) vào thực tiễn quản trị đô thị. Từ việc tổ chức lại hệ thống phục vụ hành chính theo hướng tập trung, thống nhất; phát triển nền tảng số dùng chung; nâng cao chất lượng đội ngũ; đến xây dựng mô hình tiếp nhận hành chính thông minh, tận tâm phục vụ, Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố đang từng bước cụ thể hóa tinh thần “lấy hạnh phúc của nhân dân làm thước đo phát triển” mà Luật Thủ đô (sửa đổi) hướng tới.

Điểm đặc biệt của Luật Thủ đô năm 2026 là không chỉ đặt ra những mục tiêu phát triển mang tính chiến lược cho Hà Nội, mà còn trao cho Thành phố những thẩm quyền đặc thù, vượt trội để chủ động tổ chức thực hiện. Thành phố Hà Nội được giao 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội; tạo điều kiện để Thành phố chủ động hơn trong quản trị, điều hành và tổ chức bộ máy. Đây cũng là tiền đề quan trọng để Thủ đô thúc đẩy cải cách hành chính, đổi mới phương thức quản trị công, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội không chỉ đơn thuần là nơi tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính, mà đang từng bước trở thành hạt nhân của hệ sinh thái hành chính số, là đầu mối kết nối giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp bằng phương thức phục vụ hiện đại, công khai và minh bạch. Tinh thần cốt lõi của Luật Thủ đô (sửa đổi) là tạo cơ chế để Hà Nội phát triển nhanh nhưng bền vững, hiện đại nhưng vẫn đặt con người ở vị trí trung tâm. Chính vì vậy, cải cách hành chính không còn được nhìn nhận như một nhiệm vụ kỹ thuật đơn thuần, mà trở thành một phần của chiến lược phát triển xã hội, chiến lược nâng cao chất lượng sống và mức độ hài lòng của nhân dân.

Hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp

Mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp phát triển được thể hiện rõ trong quan điểm xuyên suốt của Luật Thủ đô (sửa đổi) thông qua xây dựng hệ thống chính quyền khuyến khích sự năng động, sáng tạo, tạo điều kiện thiết lập không gian phát triển cho các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp cùng phát triển. 

Việc tạo cơ chế, chính sách thu hút và hỗ trợ doanh nghiệp cũng là một nhiệm vụ Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đã triển khai tích cực trong thời gian qua. Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố đã nhanh chóng công bố danh mục thủ tục hành chính "làn xanh" trong các lĩnh vực nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và chỉ đạo của Thành phố về phân luồng, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số; đồng thời, góp phần hiện thực hóa nội dung quy định của Luật Thủ đô 2026 vào cuộc sống. Cụ thể: 03 thủ tục hành chính phân luồng "làn xanh" ở lĩnh vực Y tế; 06 thủ tục "làn xanh" ở lĩnh vực Lao động nước ngoài; 05 thủ tục "làn xanh" ở lĩnh vực Thủy lợi và Phòng chống thiên tai; 06 thủ tục "làn xanh" lĩnh vực Việc làm; 08 thủ tục "làn xanh" ở lĩnh vực chuyên ngành Tư pháp...

Nếu trước đây, hình ảnh cơ quan hành chính thường gắn với sự phân tán, nhiều tầng nấc, người dân phải đi lại nhiều lần, thì hiện nay, mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công đang tạo ra sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận dịch vụ công. Từ việc tiếp nhận hồ sơ tập trung, đồng bộ quy trình điện tử, hỗ trợ người dân trực tiếp tại cơ sở, đến phát triển các tổ hỗ trợ số cộng đồng, các điểm phục vụ hành chính công lưu động, hỗ trợ người cao tuổi, người yếu thế, tất cả đều cho thấy sự chuyển biến từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”.

Sự thay đổi ấy không phải ngẫu nhiên, mà bắt nguồn từ yêu cầu đổi mới quản trị đô thị theo tinh thần Luật Thủ đô (sửa đổi). Khi luật đặt ra yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, thông minh, chuyển đổi số toàn diện, thì Trung tâm Phục vụ hành chính công chính là nơi trực tiếp hiện thực hóa các yêu cầu đó bằng hành động cụ thể.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền để phát triển chính quyền số

Một trong những nội dung nổi bật của Luật Thủ đô (sửa đổi) là thúc đẩy phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho thành phố Hà Nội. Điều này không chỉ giúp nâng cao tính chủ động của chính quyền Thủ đô, mà còn đặt ra yêu cầu mới đối với bộ máy hành chính: phải đủ năng lực quản trị, đủ tính chuyên nghiệp và đủ nền tảng công nghệ để thực hiện hiệu quả các thẩm quyền được giao.

Trong thực tiễn, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đang cho thấy vai trò quan trọng trong việc bảo đảm tính thống nhất của nền hành chính khi thực hiện phân cấp, phân quyền. Việc tổ chức hệ thống điểm phục vụ hành chính công theo hướng đồng bộ, kết nối dữ liệu, chuẩn hóa quy trình giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn, đồng thời giảm tình trạng chồng chéo, phân tán trong giải quyết thủ tục hành chính. Mô hình này đặc biệt phù hợp với tinh thần của Luật Thủ đô năm 2026, khi luật nhấn mạnh yêu cầu xây dựng bộ máy quản trị đô thị hiện đại, tăng tính liên thông, đồng bộ và hiệu quả. Trong điều kiện Hà Nội là đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa cao và khối lượng thủ tục hành chính rất lớn, việc xây dựng một đầu mối phục vụ hành chính thống nhất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Không chỉ dừng lại ở tổ chức bộ máy, Luật Thủ đô (sửa đổi) còn tạo hành lang pháp lý quan trọng để Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng đô thị thông minh. Thực tế cho thấy, chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính đang làm thay đổi sâu sắc phương thức phục vụ của cơ quan nhà nước. Các quy trình điện tử, nền tảng số dùng chung, hệ thống theo dõi tiến độ trực tuyến, số hóa hồ sơ, tích hợp dữ liệu đang giúp giảm thời gian xử lý, nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân được thụ hưởng trực tiếp. Vì vậy, điều đáng ghi nhận trong mô hình hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội là chuyển đổi số không chỉ diễn ra trên hệ thống kỹ thuật, mà còn đi vào từng hành động phục vụ cụ thể.

Những hình ảnh cán bộ hỗ trợ người cao tuổi thực hiện dịch vụ công trực tuyến, các tổ hỗ trợ số trực tiếp đến tận nhà hướng dẫn người dân, việc xác nhận chữ ký tại nhà cho người yếu thế, hay các điểm hỗ trợ dịch vụ công số tại cơ sở… cho thấy chuyển đổi số ở Hà Nội đang được thực hiện với tinh thần nhân văn, không để ai bị bỏ lại phía sau. Đó cũng chính là giá trị lớn nhất mà Luật Thủ đô (sửa đổi) hướng tới: phát triển nhưng phải gắn với nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân; hiện đại hóa nhưng không tách rời yếu tố con người.

Cải cách hành chính từng được nhìn nhận chủ yếu qua các chỉ số về cắt giảm thủ tục, giảm thời gian giải quyết hồ sơ hay đơn giản hóa quy trình. Nhưng với tinh thần của Luật Thủ đô (sửa đổi), cải cách hành chính ở Hà Nội đang chuyển sang một giai đoạn mới, nơi chất lượng phục vụ, trải nghiệm của người dân và mức độ hài lòng xã hội trở thành thước đo quan trọng. Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội. Bởi trong mô hình hành chính phục vụ, cán bộ không chỉ là người thực thi công vụ, mà còn là người đại diện cho hình ảnh chính quyền.

Việc Trung tâm chú trọng tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực quản trị hệ thống, phát triển ứng dụng, hỗ trợ và chăm sóc khách hàng cho thấy định hướng rất rõ ràng: xây dựng đội ngũ vừa có năng lực chuyên môn, vừa có kỹ năng phục vụ, thích ứng với yêu cầu của nền hành chính số. Đây cũng là yêu cầu tất yếu khi Luật Thủ đô (sửa đổi) trao cho thành phố Hà Nội nhiều cơ chế, thẩm quyền mới. Cơ chế đặc thù chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đi kèm với năng lực tổ chức thực hiện. Và năng lực ấy trước hết được quyết định bởi chất lượng nhân lực vận hành hệ thống.

Đổi mới, sáng tạo trong kỷ nguyên mới

Một trong những giá trị quan trọng của Luật Thủ đô (sửa đổi) là khuyến khích đổi mới sáng tạo trong quản trị đô thị. Điều này cho phép Hà Nội chủ động triển khai những mô hình mới phù hợp với yêu cầu phát triển của đô thị đặc biệt. Trong thực tiễn hoạt động, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đang cho thấy tinh thần đổi mới ấy thông qua việc không ngừng mở rộng phương thức phục vụ. Nếu trước đây, người dân phải tìm đến cơ quan hành chính, thì nay dịch vụ hành chính đang từng bước đến gần hơn với người dân. Việc tổ chức các điểm hỗ trợ lưu động, hỗ trợ tại nhà, tăng cường tương tác đa kênh, tiếp nhận phản ánh qua hotline, fanpage, nền tảng số… cho thấy tư duy phục vụ đang thay đổi mạnh mẽ. Tinh thần ấy rất phù hợp với yêu cầu xây dựng nền hành chính kiến tạo và phục vụ mà Luật Thủ đô (sửa đổi) đã đặt ra. Trong mô hình quản trị hiện đại, sự hài lòng của người dân không chỉ đến từ việc hồ sơ được giải quyết đúng hạn, mà còn đến từ cảm nhận được tôn trọng, được hỗ trợ và được đồng hành.

Đặc biệt, trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số, vai trò của Trung tâm Phục vụ hành chính công ngày càng trở nên quan trọng. Đây không chỉ là nơi tiếp nhận hồ sơ hành chính, mà còn là điểm kết nối giữa công dân với hệ sinh thái số của Thành phố. Thông qua các hoạt động hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, hướng dẫn định danh điện tử, hỗ trợ tiếp cận nền tảng số, Trung tâm đang góp phần hình thành kỹ năng số cho người dân. Đây là yếu tố rất quan trọng để xây dựng xã hội số theo định hướng của Hà Nội trong giai đoạn mới. 

Có thể thấy, Luật Thủ đô (sửa đổi) đang mở ra một không gian phát triển mới cho Hà Nội, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực thực thi. Chính vì vậy, việc nhanh chóng cụ thể hóa các điều khoản của luật, xây dựng các văn bản hướng dẫn và tổ chức triển khai đồng bộ đang được Thành phố đặc biệt quan tâm. Những chỉ đạo quyết liệt của Lãnh đạo Thành phố về việc khẩn trương đưa Luật Thủ đô (sửa đổi) vào cuộc sống đã cho thấy quyết tâm chính trị rất lớn của Hà Nội. Trong tiến trình ấy, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội có vai trò đặc biệt quan trọng bởi đây là nơi trực tiếp tiếp xúc với người dân, doanh nghiệp và là nơi phản ánh rõ nhất hiệu quả của cải cách hành chính.

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh, Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ mở ra không gian thể chế mới cho Hà Nội mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng một nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và phục vụ nhân dân bằng những giá trị thực chất. Những cơ chế đặc thù về phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính, phát triển khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa bằng những mô hình quản trị tiên tiến và những thiết chế vận hành hiệu quả trong thực tiễn.

Trong tiến trình đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đang từng bước khẳng định vai trò của nền hành chính phục vụ trong kỷ nguyên mới. Không chỉ là nơi tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính, Trung tâm đã và đang trở thành đầu mối kết nối giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp thông qua hệ sinh thái hành chính số hiện đại, liên thông và minh bạch. Việc tổ chức mô hình phục vụ tập trung, phát triển các nền tảng số dùng chung, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, mở rộng các điểm hỗ trợ lưu động và đưa dịch vụ hành chính đến gần hơn với người dân cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”. Trong bối cảnh Hà Nội đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số, vai trò của Trung tâm Phục vụ hành chính công không chỉ dừng ở giải quyết thủ tục hành chính mà còn góp phần hình thành kỹ năng số, thói quen số và văn hóa số cho người dân. Mỗi cán bộ hành chính không chỉ là người thực thi công vụ mà còn là cầu nối giúp người dân tiếp cận với nền hành chính hiện đại, nhân văn và thuận tiện hơn.

Có thể khẳng định rằng, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đang góp phần hiện thực hóa tinh thần của Luật Thủ đô (sửa đổi) trong đời sống xã hội. Khi người dân cảm nhận được sự tận tâm trong phục vụ, sự thuận tiện trong từng thủ tục hành chính và sự minh bạch trong hoạt động của bộ máy công quyền, đó cũng chính là lúc những giá trị của Luật Thủ đô (sửa đổi) được hiện thực hóa rõ nét nhất. Trong hành trình xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội sẽ không chỉ là bộ phận kỹ thuật của nền hành chính, mà nên trở thành hình mẫu của sự tận tâm phục vụ, của tư duy quản trị hiện đại và của khát vọng xây dựng một nền hành chính vì nhân dân, gần dân và phục vụ nhân dân tốt hơn trong kỷ nguyên phát triển mới.