Mục tiêu rõ ràng, lộ trình cụ thể
Theo Quyết định số 6004/QĐ-UBND ngày 18/11/2024. Kế hoạch đặt mục tiêu hoàn thành công tác chuyển đổi phương tiện xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh trên toàn địa bàn Thành phố chậm nhất vào năm 2030, trong đó, đối với khu vực đô thị trung tâm, nội thành (trong phạm vi Vành đai 4), toàn bộ xe buýt vận hành phải chuyển đổi sang xe buýt điện để đảm bảo yêu cầu phát triển giao thông xanh, hiện đại và bền vững.
Theo Kế hoạch, Thành phố đặt ra 5 mục tiêu trọng tâm: triển khai hiệu quả lộ trình chuyển đổi phương tiện vận tải hành khách công cộng; hoàn thành chuyển đổi xe buýt xanh tại khu vực đô thị trung tâm trước năm 2030; phân công rõ trách nhiệm cho các sở, ngành; đẩy mạnh tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội; và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.
Giai đoạn 2025–2026, Thành phố sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi phương tiện xe buýt điện, năng lượng xanh; Mở rộng mạng lưới xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh; Triển khai xây dựng các trạm sạc xe buýt điện, năng lượng xanh (bao gồm cả trạm sạc nhanh); Ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác quản lý, điều hành; Tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền đến người dân hiểu và đồng thuận. Tỷ lệ chuyển đổi phương tiện xe buýt điện, năng lượng xanh (dự kiến): năm 2025: 10%; năm 2026: 20- 23%. Từ năm 2027 đến 2030, Triển khai công tác chuyển đổi theo lộ trình và hoàn thành công tác chuyển đổi 100% xe buýt sử dụng nhiên liệu xăng, dầu diezel sang xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh chậm nhất vào năm 2030; Mở rộng mạng lưới trạm sạc đảm bảo hoạt động hiệu quả; Mở rộng mạng lưới xe buýt điện để tăng tính kết nối, tăng năng lực cung ứng. Tỷ lệ chuyển đổi phương tiện xe buýt điện, năng lượng xanh (dự kiến): năm 2027: 34-39%; năm 2028: 47-54%; năm 2029: 79-89%; năm 2030: 100%.
Giải pháp toàn diện, đồng bộ
Kế hoạch cũng đề ra các nhóm giải pháp cụ thể:
Về cơ chế, chính sách: Thành phố sẽ sửa đổi, bổ sung chính sách hỗ trợ tiền lãi vay đầu tư xây dựng hạ tầng và mua sắm phương tiện vận tải hành khách công cộng sử dụng năng lượng xanh, năng lượng sạch; hoàn thiện hệ thống định mức, đơn giá cho các loại hình xe buýt (lớn, trung bình và nhỏ) sử dụng điện, năng lượng xanh; Phối hợp với các Bộ, ngành liên quan trong việc hoàn thiện các hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến: Quy định về điều kiện kinh doanh vận tải, niên hạn sử dụng, đăng ký, đăng kiểm đối với phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh để giảm dần số lượng và tiến tới loại bỏ hoàn toàn phương tiện vận tải sử dụng nhiên liệu hóa thạch; Hệ thống chỉ dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn định mức liên quan đến sản xuất, nhập khẩu, quản lý, vận hành khai thác phương tiện giao thông hiệu suất cao, sử dụng điện, năng lượng xanh.
Về phát triển hạ tầng phục vụ xe buýt điện, năng lượng xanh: Đầu tư xây dựng trạm sạc điện nhanh tại các đầu cuối tuyến, trạm nạp công cộng; đảm bảo nguồn điện đủ công suất; quy hoạch lồng ghép trạm sạc vào hệ thống bến xe, bãi đỗ.
Về phát triển mạng lưới tuyến xe buýt điện, năng lượng xanh: Ưu tiên mở tuyến buýt điện kết nối metro, khu đô thị mới, trung tâm triển lãm, bảo tàng; rà soát mạng lưới tuyến phù hợp đặc tính kỹ thuật phương tiện xanh.
Về ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý và vận hành: Triển khai hệ thống vé điện tử liên thông cho giao thông công cộng, hệ thống Giao thông thông minh giai đoạn 1 trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Về truyền thông: Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách, lợi ích chuyển đổi xe buýt xanh đến người dân, doanh nghiệp; lồng ghép thực hiện các chỉ thị về Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam và chuyển đổi xanh.
Huy động nguồn lực: Huy động tối đa các nguồn lực xã hội hóa, kết hợp nguồn vốn ngân sách Thành phố để đầu tư phát triển hạ tầng và phương tiện xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh; sử dụng hiệu quả kinh phí trợ giá vận tải công cộng bằng xe buýt.
Phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo, đào tạo lại đội ngũ để vận hành, quản lý phương tiện và hạ tầng xanh hiện đại.
Ngoài ra, Thành phố giao Sở Xây dựng là cơ quan thường trực giúp UBND Thành phố theo dõi, đôn đốc thực hiện Đề án. Các sở: Tài chính, Công Thương, Quy hoạch - Kiến trúc, Nông nghiệp và Môi trường... đều có nhiệm vụ cụ thể liên quan đến đầu tư, tài chính, quy hoạch, cấp điện và bảo vệ môi trường.
Kế hoạch triển khai Đề án không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải hành khách công cộng mà còn hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô xanh, thông minh, bền vững. Việc chuyển đổi sang xe buýt điện, năng lượng xanh không chỉ là xu thế tất yếu của thế giới mà còn là bước đi chiến lược trong phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, giảm phát thải, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.